نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسندگان English
هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل شباهتها و تفاوتهای روایی و اسطورهای میان دو شخصیّت کلیدی در روایتهای حماسی هند و ایران، یعنی شَکونتَلا در مهابارته و زال در شاهنامۀ فردوسی است. این نوشته، تلاش دارد تا با تمرکز بر جنبههای تولّد، پرورش، نقش نیروهای ماورایی، ازدواج و فرزندان این دو شخصیّت، نحوۀ شکلگیری هویّت، جایگاه اجتماعی و تأثیر تقدیر بر مسیر زندگی آنها را نشان دهد. همچنین این نوشته، نقش عوامل اسطورهای و اخلاقی در رشد و تعالی شخصیّتهای اصلی را مورد بررسی قرار میدهد. مقالۀ حاضر، با روش توصیفی-تحلیلی و با اتّکا به منابع اصلی مهابارته و شاهنامۀ فردوسی نوشته شده است. هر دو با نیروهای ماورائی پیوند دارند، در بدو تولّد در معرض خطر قرار میگیرند و توسّط موجودات یا نیروهای ماورایی -پرندگان در مهابارته و سیمرغ در شاهنامه- حفاظت میشوند که نشاندهندۀ توجّه و حمایت الهی و جایگاه مهمّ و سرنوشتساز آنهاست. علاوهبر این، هر دو شخصیّت، در دل طبیعت پرورش مییابند و از محیط طبیعی بهعنوان منبع رشد معنوی، اخلاقی و جسمانی بهره میبرند. نکتۀ جالبتوجّه اینکه کَنوه بعد از ازدواج شَکونتَلا و سیمرغ بعد از سپردن زال به سام، در مورد پادشاهی با آنان سخن میگویند. در بخش همسرگزینی نیز، هر دو، تجربۀ عشق پنهانی و پیمان ازدواج مبتنی بر رضایت طرفین را پشت سر میگذارند و فرزندان هر دو، به گونهای پیشگوییشده و قدرتمند متولّد میشوند و نقش مؤثّری در تداوم مشروعیّت دودمان شاهی ایفا میکنند. همچنین، تقدیر، همراه با حمایت الهی نقش کلیدی در تحقّق سرنوشت آنان دارد.
کلیدواژهها English