نشریه ادبیات تطبیقی

نشریه ادبیات تطبیقی

بررسی تطبیقی سروده‌‌ «به‌سه‌رهاتی قه‌لای روخاو» میرزا احمد داواشی و قصیده «ایوان مداین» خاقانی با تکیه بر مکتب ادبیات تطبیقی فرانسه

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان
1 دکترای زبان و ادبیات فارسی، گروه: زیان و ادبیات فارسی،دانشکده: ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه: رازی، شهر: کرمانشاه، کشور: ایران.
2 استادیار گروه: زبان و ادبیات فارسی، دانشکده: ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه: رازی، شهر:کرمانشاه، کشور: ایران.
10.22103/jcl.2026.26340.3906
چکیده
خاقانی به سبب کلام فاخر و تصاویر عالی در کلامش همواره مورد توجه سرایندگان بعد از خود قرار گرفته‌است و به وضوح بر آن‌ها تاثیر نهاده‌است. میرزا احمد داواشی شاعر کهن‌سرای زبان و ادبیات کردی، یکی از شاعران کردزبان است که تحت تاثیر کلام خاقانی قرار داشته‌است. او در سروده‌ «به‌سه‌رهاتی قه‌لای روخاو» خود به قصیده‌ ایوان مداین خاقانی نظر داشته‌است و خواننده‌ با خواندن این دو سروده می‌تواند شباهت‌ها وتفاوت‌های این دو سروده و تأثیرپذیری داواشی از خاقانی را در‌‌یابد و این امر امکان بررسی تطبیقی این دو اثر را فراهم می‌کند. خاقانی با دیدن خرابه‌های طاق کسرا ضمن یادآوری گذشته‌ با عظمت ایران، مخاطبانش را اندرز می‌دهد و بی‌وفایی دنیا را به آن‌ها گوشزد می‌کند. میرزا احمد داواشی نیز با قلعه‌ای ویران به گفت و گو می‌پردازد و از راز ویرانی و شکوه از دست رفته‌ آن پرده برمی‌دارد؛ او نیز بدین شیوه مخاطبان خود را اندرز می‌دهد و آن‌ها را از دنیا برحذر می‌دارد. در این جستار با تکیه بر شیوه‌ ادبیات تطبیقی مکتب فرانسه که بر تأثیر و تأثر آثار ادبی تاکید دارد، به بررسی تطبیقی قصیده‌ «ایوان مداین خاقانی» و «به‌سه‌رهاتی قه‌لای روخاو» داواشی پرداخته‌ایم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هر دو سروده به تبعیت از یک سنت ادبی –خطاب قرار دادن پدیده‌های بی‌جان- به بیان اندرز، شکوه از دنیا، وصف و... پرداخته‌اند و بن‌مایه ملی‌گرایی نیز در آنها دیده می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A comparative study of the poem “Ba Sar Hati Ghalai Rookhau” by Mirza Ahmad Dawashi and the ode of Eivan-e Madain from Khaghani, Grounded in the French School of Comparative Literature

نویسندگان English

samira kanani 1
abdolreza naderifar 2
1 PhD in Persian Language and Literature, Department: Persian Language and Literature, Faculty: Literature and Humanities, University: Razi, City: Kermanshah, Country: Iran.
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, City: Kermanshah, Country: Irann
چکیده English

Mirza Ahmad Dawashi, a Kurdish-language poet of ancient literary tradition, appears to engage with Khaghani’s Eyvan-e Madain in his poem Ba Sar Hati Ghalai Rookhau. A reader familiar with Persian literature can discern similarities between the two poems and recognize Dawashi’s reception of Khaghani’s influence.

Both Dawashi’s poem and Khaghani’s poem share themes, descriptions, contexts, and aims, which makes a comparative analysis feasible. By observing the ruins of the Taq Kasra and recalling Iran’s grand past, Khaghani admonishes his audience and warns them about the world’s perfidy. Dawashi likewise treats a ruined fortress and reveals the secret of its destruction and lost glory, thereby directing and cautioning his audience in his own manner.

In this essay, using a comparative-analytic approach within the framework of the French school of literary studies—emphasizing influence and intertextual resonance—we investigate the shared aspects of Khaghani’s Eyvan-e Madain and Dawashi’s Ba Sar Hati Ghalai Rookhau.

..

کلیدواژه‌ها English

: comparative literature
Kurdish literature
French school
Mirza Ahmad Dawashi
Khaghani

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 تیر 1405